A. DÜŞÜNSEL EDEBİ TÜRLER

1. Makale: Bilim ve sanat gibi belirli konularda, bir şey öğretmek amacıyla bilimsel bir dille yazılan nesnel bir edebi türdür.  Yazar, yazdıklarını yazılı ya da sözlü tanıklarla kanıtlamak zorundadır.

2. Fıkra (Köşe yazısı): Nükteli bir üslupla yazılan günübirlik gazete yazılarıdır. Yazar, yazdıklarını tanıklarla kanıtlamak zorunda değildir. Ahmet Rasim, F. Rıfkı Atay, Peyami Safha, Ahmet Haşim bu türde eser veren sanatçılardır.

3. Deneme: Herhangi bir konu üzerinde ispat yapılmaksızın yazılan öznel yazılardır. Denemeci, eserini kendi kendisiyle konuşur gibi yazar. Nurullah Ataç ( Karalama Defteri, Okuruma Mektuplar, Günlerin Getirdiği), Suut Kemal Yetkin ( Günlerin Götürdüğü) önemli deneme yazarlarımızdandır.

4. Eleştiri: Bir sanat yapıtını nesnel bir şekilde yeren ya da öven eserlerdir. Yergi ve övgü aynı anda da yapılabilir. İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Süleyman Nazif bu türde eser vermişlerdir.

5. Günlük (Günce, Ruzname): Günü birlik yazılan edebi eserlerdir.

6. Anı: Yaşandıktan bir süre sonra yazılan yazılardır. Yakup Kadri Karaosmanoğlu (Politikada 45 Yıl), Halit Ziya Uşaklıgil (40 Yıl) bu türde eser vermiştir.

7. Otobiyografi (Öz Yaşam Öyküsü): Yazarın kendi yaşamını anlattığı yazılardır.

8. Biyografi (Yaşam Öyküsü): Yazarın başka bir önemli kişinin yaşamını anlattığı yazılardır.

9. Sohbet (Söyleşi): Yazarın, karşısındakiyle konuşur gibi yazdığı yazılardır. Her konuda yazılabilir.

10. Röportaj (Görüşme, Görüşüm): Toplumun merak duygusunu gidermek için önceden hazırlanan sorularla yapılan soru-cevap biçiminde uygulanan yazılardır.

11. Nutuk (Söylev, Hitabet): Topluca önemsenen kişilerin yazdığı heyecan uyandırıcı, belirli duyguları kabartan yazılardır.

12. Gezi Yazısı (Seyahatname): Yazarların gezdikleri yerleri anlattığı yazılardır. Evliya Çelebi (Seyahatname), Ahmet Haşim (Frankfurt Seyahatnamesi) bu türde eserler vermiştir.

B. SANATSAL EDEBİ TÜRLER

1. Roman: Konularını günlük yaşam ya da tarihten alan, bir olay veya durumu ayrıntılı olarak işleyen, uzun soluklu yazılardır. Olay, zaman, kişi, mekan ve anlatıcı romanın unsurlarıdır.

2. Öykü (Hikaye): Konularını günlük yaşam ya da tarihten alan, konuları ayrıntıya inmeden özlü bir şekilde anlatan yazılardır.Olay, zaman, kişi, mekan ve anlatıcı öykünün unsurlarıdır. Durum öyküsü (Anton Çehov tarzı) ve olay öyküsü (Guy De Mauppassant tarzı) olmak üzüre iki kola ayrılabilir.

3. Tiyatro: Trajedi (ağlatı), komedi (güldürü), dram (üzünç) gibi türleri bulunan genellikle sahnelenmek için yazılmış yazılardır. Ağlatı,  konularını tarih ve mitolojiden alır. Asil kişilere yöneliktir. Kötü söz ve davranışlara yer yoktur. Güldürü, konusunu günlük hayattan alır. Her kesime hitap eder. Kötü söz ve davranışlara yer verebilir. Üzünç ise hem güldürü hem de ağlatı öğelerini içinde bulunduran bir türdür.

UYARI: Buradaki bilgiler yalnızca edebi türler hakkında genel bir bilgi edinmeniz için yüzeysel olarak verilmiştir. Ayrıntılı bilgileri başka yazılarımızda bulabilirsiniz.